Lucinda en Miriam, pleegmoeders van twee jongens, kozen in 2020 bewust voor het pleegouderschap. Lucinda: “We hadden niet een eigen kinderwens, wel een zorgwens. Er zijn namelijk zoveel kinderen die het moeilijk hebben. Daarom hebben wij ervoor gekozen om twee van hen een veilige plek in ons huis en in ons hart te bieden.” Hoe bevalt het ouderschap hen? En lukt het opvoeden ook zonder ervaring vooraf?
Toen Lucinda en Miriam jaren geleden nadachten over de rol van kinderen in hun leven, stonden ze voor de vraag: moet het per se biologisch zijn? “Voor ons hoefde dat niet, omdat je dan zo gedreven wordt door je eigen wensen. En dat is niet altijd wat het beste voor een kind is. Althans, zo denken wij erover.”
Jonge kinderen
Ze schreven zich in bij Triade Vitree, gingen naar de bijeenkomsten voor toekomstige pleegouders, voerden gesprekken en besloten uiteindelijk: als er een match komt, dan staan we ervoor open. Vijf jaar geleden werden ze voor het eerst gebeld over hun oudste pleegzoon. Hij kwam bij hen wonen toen hij anderhalf was. Inmiddels zijn ze ook voogd van de jongen.
Eind 2023 kwam er een crisisplaatsing. Miriam: “Toen we hem na twee maanden weer los moesten laten, deed dat veel pijn,” zegt Miriam. “Je hecht je enorm aan zo’n kind en dan moet je toch afscheid nemen.” Begin 2024 ging de telefoon opnieuw. Hun jongste pleegzoon kwam als baby van drie weken bij hen wonen.
Het allermooiste van het pleegouderschap? “Dat je een kind ziet landen en ziet groeien.” Miriam herinnert zich nog het moment, toen de jongste net thuis op het kleed zat: “We zeiden tegen elkaar: wat fijn dat hij er is. En hij keek ons aan en slaakte een zucht. Hij kon nog niet praten, maar het voelde alsof hij ons begreep. Het is mooi om te zien dat een kind zich weer durft te hechten.”
Omgang met de biologische ouders
Het contact met de biologische ouders en familie vormt een belangrijk onderdeel van het gezinsleven. Lucinda en Miriam plannen daarvoor gemiddeld drie tot vier momenten per week met verschillende familieleden. Miriam: “Dat is agendatechnisch veel, maar het vraagt ook veel van jezelf. Je eigen sociale leven lijdt er soms onder, omdat dit altijd voorrang heeft.”
Tegelijkertijd zouden ze niet meer anders willen. Lucinda: “Het is toch mooi dat er zoveel volwassenen om onze kinderen heen staan, die allemaal van hen houden.” Miriam vult aan: “Het is ook verbazingwekkend hoe goed de situatie met biologische en pleegouders werkt voor onze pleegkinderen. Drie mama’s en een papa – dat past gewoon in dat kinderhoofd. Als volwassenen zitten we veel sneller vast in ‘hoe het hoort’.”
Hoewel de wereld van Miriam en Lucinda en die van de biologische ouders soms ver uit elkaar ligt, is er één ding wat hen bindt: de trots voor de kinderen. Lucinda: “Die kleine lichtpuntjes, dat je samen trots bent op de kinderen – dat is echt heel mooi. Als op school het lezen vooruitgaat, sturen we een filmpje. Dan zijn zij trots en zijn wij trots. Dan zeggen we met elkaar: wat knap is hij al!”
Uitdagingen
Naast de momenten waarop pleegzorg even voelt als één grote cirkel om het kind heen, zijn er ook de uitdagingen die erbij horen. “Door een uithuisplaatsing raken ouders vaak zelf ook getraumatiseerd,” zegt Lucinda. “Wij proberen op allerlei manieren met hen mee te denken. We organiseren dan bijvoorbeeld een extra moment rond Sinterklaas, maar je krijgt niet altijd een dankjewel terug.”
Heel soms zijn er ook verwijten voor Lucinda en Miriam. Toch blijven beiden zo respectvol mogelijk: de boosheid of het wantrouwen van de biologische ouders gaat zelden over hen. Miriam: “Het helpt om te onthouden dat de situatie voor ouders altijd minder is dan wat zij graag willen: zij willen hun kind namelijk thuis hebben.” Dat begrip van Lucinda en Miriam levert dan wel weer op. “Dan horen we na afloop: ‘We vinden de situatie rot, maar we zijn wel blij dat hij bij jullie is’.”
Zonder opvoedervaring
Kun je het pleegouderschap wel aan zonder opvoedervaring? Wat de pleegmoeders betreft wel. “Je leert het opvoedvak al doende. Dat is bij biologische ouders niet anders. Soms denk ik ook: ik doe maar wat en dan zie ik wel wat werkt”, zegt Miriam met een glimlach.
Lucinda voegt toe: “Ieder kind is weer anders. Soms denk ik bij de jongste dat ik wel weet hoe het moet, omdat ik de oudste ook heb opgevoed. Maar nee, het is een totaal ander kind. Dus je moet veel dingen opnieuw uitvinden.”
Omdat ze geen opvoedervaring hadden, kozen ze wel bewust voor jonge kinderen. “Dan begin je bij level één,” glimlacht Miriam. “Als je halverwege instapt bij een ouder kind, lijkt me dat toch ingewikkelder.” Haar belangrijkste boodschap aan anderen zonder opvoedervaring is geruststellend: “Niemand is een superouder. Dus je moet fouten mogen maken. En je moet het per kind opnieuw leren.”
Advies voor toekomstige pleegouders
Of ze nog een advies hebben voor mensen die twijfelen over het pleegouderschap? Miriam: “Als je plek in je huis en je hart hebt, denk er dan zeker over na. Bereid je wel voor, maar accepteer ook dat niet alles te plannen is. En ga vooral naar een informatieavond van Triade Vitree.” Lucinda herinnert zich dat ze het na de eerste bijeenkomst te snel vond gaan. “Een jaar later gingen we weer. Toen was ik er wel klaar voor. En het bevalt me nog steeds erg goed.”
Op verzoek van de geïnterviewden hebben we hun namen veranderd.